KennisTransfer Gezondheidseffecten van Sporten voor Kinderen en Jongeren met een Chronische Ziekte of Aandoening.

De afgelopen vier jaar is er veel onderzoek gedaan naar de gezondheidseffecten van sporten bij chronisch zieke kinderen. De Health in Adapted Youth Sports studie (HAYS) en de Sport-2-Stay-Fit studie (S2SF) hebben hier onder andere een grote bijdrage aan geleverd.

Onderzoek

Kinderen met een chronische aandoening leiden vaak een inactief bestaan. Ouders en kinderen geven hiervoor de volgende verklaringen:

  • Persoonlijke factoren: gezondheid van het kind, kind heeft geen zin of tijd, ouder heeft geen energie of tijd om te helpen, negatieve ervaringen.
  • Omgevingsfactoren: vervoer van en naar het sporten toe, niet weten wat de sportmogelijkheden zijn, te duur, te weinig vrijwillige hulp.

Een aantal van deze factoren verdwijnen wanneer kinderen deelnemen aan een naschools (aangepast) sportprogramma. In de S2SF-studie meten we het effect van zo’n sportprogramma voor kinderen met een chronische aandoening. We willen vooral weten of de fysieke fitheid van een kind op peil kan blijven (Zwinkels et al., 2015). Trainers zullen tijdens het sporten extra aandacht moeten besteden aan de risico’s van sporten bij deze groep kinderen. Blessures en overbelasting leiden vaak tot terugval in een inactieve leefstijl, waardoor trainers, ouders en kinderen vaak te voorzichtig zijn in het voorkomen hiervan (Lankhorst et al., 2015). Door de oorzaken van blessures in kaart te brengen, kunnen ouders beter omgaan met de risico’s en trainers beter begeleid worden in het organiseren van sportactiviteiten. Dit is wat we met de HAYS-studie willen bereiken.

Meer informatie over de beide studies kan je vinden onder het kopje Research Projects.

Naast informatie rondom de hoofdvragen van deze studies, hebben we veel extra informatie verzameld over de gezondheidseffecten van sporten. We meten bijvoorbeeld fysieke activiteit gedurende de dag, psychosociaal functioneren, schoolprestaties (gemeten in volgehouden aandacht) en schoolverzuim. Het is van groot belang dat deze resultaten verspreid worden, zodat alle kinderen met een chronische aandoening hier winst uit kunnen halen.

 

KennisTransfer Systeem (KTS)

De vertaalslag van onderzoeksresultaten naar de praktijk willen we maken met een KennisTransfer Systeem (KTS). Met de KTS-methodiek wordt sportmedische kennis, zowel evidence als practice based, vertaald in betrouwbare, bruikbare en eenduidige informatie voor de sporter. Uniek aan deze methodiek is dat de sporter centraal staat. De sporter heeft immers de meest directe ervaring uit de praktijk.

Samen met alle betrokken rondom de sporter, zoals fysiotherapeuten, sportartsen, kinderartsen en ouders, maakt de sporter deel uit van een KTS-groep. Met deze groep worden verschillende bijeenkomsten georganiseerd. Tijdens de eerste bijeenkomst presenteren de onderzoekers de onderzoeksresultaten. Iedereen zal aan het eind van deze bijeenkomst met dezelfde kennis naar huis gaan. Verder zullen we bespreken wie wat nodig heeft om deze onderzoeksresultaten toe te passen in de praktijk. Is er bijvoorbeeld behoefte aan handleidingen voor fysiotherapeuten over bepaalde trainingsprogramma’s? Instructiefilmpjes voor sporters zelf? Flyers voor ouders?

Tijdens een tweede bijeenkomst gaan we brainstormen over de verspreiding van onderzoeksresultaten. Hoe bereiken we collega fysiotherapeuten, sportartsen en gymleraren met de voor hen bruikbare informatie (Verhagen et al., 2014).

Voor de HAYS en S2SF zijn we een KTS-groep aan het samenstellen. Met deze KTS richten we ons vooral op het trainen van kinderen en jongeren met Cerebrale Parese (CP). Hiervoor zoeken we mensen die werken met (top)sporters met CP die het leuk vinden om mee te denken over de implementatie van het onderzoek. U kunt dan deelnemen aan de KTS-groep en samen met collega’s of andere partijen meedenken over een effectieve en duidelijke kennisverspreiding.

Deelnemen aan KTS?

Mocht u het interessant vinden om deel te nemen aan de KTS-groep, neem dan contact met mij op via onderstaand e-mailadres. Ook voor vragen kunt u altijd terecht bij ons. De eerste KTS-bijeenkomst zal plaatsvinden op donderdag 9 juni en de tweede bijeenkomst op maandag 27 juni, beide dagen in de middag.

Mocht u niet verder betrokken willen of kunnen zijn bij de KTS-groep, maar wilt u wel graag uw ideeën delen of interessante vragen vanuit uw werkveld hebben, neem ook dan gerust contact op. Ook als u vragen over andere onderwerpen heeft.

Jana Tuijtelaars

 

Jana Tuijtelaars & Dr Tim Takken namens de projectgroep HAYS & S2SF.

Divisie Kinderen, Kinderbewegingscentrum

Wilhelmina Kinderziekenhuis (onderdeel van UMC Utrecht)

Kamernummer kb.02.042.1

Huispostnummer kb.02.056.0

Postbus 85090

3508 AB UTRECHT

Telefoon: +31 88 75 741 18

j.a.m.tuijtelaars@umcutrecht.nl

t.takken@umcutrecht.nl

 

Literatuur

  • Lankhorst, K., Van der Ende-Kastelijn, K., De Groot, J., Zwinkels, M., Verschuren, O., Backx, F., Visser-Meily, A. & Takken, T. Health in Adapted Youth Sports Study (HAYS): health effects of sports participation in children and adolescents with a chronic disease of physical disability. SpringerPlus. 2015;796(4). http://springerplus.springeropen.com/articles/10.1186/s40064-015-1589-z
  • Verhagen, E., Voogt, N., Bruinsma, A. & Finch, C.F. A knowledge transfer scheme to bridge the gap between science and practice: an integration of existing research frameworks into a tool for practice. Br J Sprots Medicine. 2014;48:698-701. http://bjsm.bmj.com/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=23757487
  • Zwinkels, M., Verschuren, O., Lankhorst, L., Van der Ende-Kastelijn, K., De Groot, J., Backx, F., Visser-Meily. & Takken, T. Sport-2-Stay-Fit study: Health effects of after-school sport participation in children and adolescents with a chronic disease or physical disability. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation. 2015;22(7). http://bmcsportsscimedrehabil.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13102-015-0016-7